Eiwitachtige afscheiding, ook wel vruchtbaar slijm genoemd, is helder, glibberig, rekbaar baarmoederhalsslijm (cervixslijm) dat lijkt op rauw eiwit. Je lichaam maakt het als oestrogeen piekt in de dagen vlak voor je eisprong. Het markeert je meest vruchtbare dagen. In een prospectieve studie onder 193 Italiaanse vrouwen die de Billings-methode gebruikten, was de kans om zwanger te raken bij seks op een dag met dit slijm ongeveer 29%, tegen 0,3% op een dag zonder merkbare afscheiding (Scarpa, Dunson en Colombo, 2006, in het Engels).
Dat is een groot verschil voor iets wat niets kost om op te merken.
Ik wist niet hoe klein het tijdvak rond de eisprong is, en ik wist ook niet precies waar dat valt. Afscheiding rond de eisprong is een van de weinige tekenen die verschijnt voordat dat tijdvak sluit, niet erna. Het is dus de moeite waard om te weten wat het je kan vertellen, en wat niet.
Wat betekent vruchtbaar slijm (eiwitachtige afscheiding)?
Eiwitachtige afscheiding betekent dat je oestrogeen hoog is en je eisprong waarschijnlijk dichtbij komt. De patiëntenvereniging Freya schrijft: “in de periode vóór de ovulatie is het kristalhelder (als ongekookt eiwit), glibberig en heeft het een hoge rekbaarheid”. In Ouders van Nu (medisch beoordeeld door een fertiliteitsarts, 20 april 2026) staat: “Het lijkt dan een beetje op rauw eiwit en je kunt er draden van trekken als je het tussen je vingers houdt”.
Waar je op let:
- Kleur: helder of doorzichtig, als rauw eiwit.
- Structuur: glibberig, rekbaar of elastisch.
- Gevoel: nat of glibberig bij de ingang van je vagina (de vulva), niet alleen vochtig.
Je hoeft niet naar binnen te voelen. De studies achter deze cijfers gebruikten wat vrouwen merkten bij de vulva, op hun ondergoed of op wc-papier (Evans-Hoeker 2013, in het Engels, beschrijft dat inwendig voelen niet nodig is). De Nederlandse bronnen beschrijven het anders: Freya laat je wat slijm tussen duim en wijsvinger nemen, en Ouders van Nu beschrijft de Billings-methode, waarbij je met twee schone vingers slijm zo dicht mogelijk bij de baarmoedermond haalt. Dat mag, maar voor de cijfers in dit artikel was kijken en voelen aan de buitenkant genoeg.
Voor wie zwanger wil worden zijn dit de dagen die tellen. Freya zegt: “De consistentie en helderheid van het baarmoederhalsslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode”. Ouders van Nu noemt het controleren van je slijm “een redelijk betrouwbare methode om je vruchtbare dagen in kaart te brengen, mits je het consistent elke dag onderzoekt”.
Eén eerlijke grens. Eiwitachtige afscheiding laat zien dat je lichaam zich voorbereidt op een eisprong. Het is geen bewijs dat er een eicel is vrijgekomen.
Liever kijken dan lezen? VerlosMoeder, het YouTube-kanaal van een Nederlandse verloskundige, geeft in een video uit 2020 zes tips om zwanger te worden, onder meer over je cyclus, ovulatietests en de temperatuurcurve. Baarmoederhalsslijm is niet het hoofdonderwerp, dus zie het als een breder verhaal over zwanger worden en niet als uitleg over slijm.
Hoe ziet baarmoederhalsslijm eruit in elke fase van je cyclus?
Baarmoederhalsslijm gaat van droog, naar kleverig, naar romig, naar waterig, naar eiwitachtig, en daarna terug naar kleverig of droog zodra je een eisprong hebt gehad. Oestrogeen stuurt de eerste helft. Progesteron stuurt de tweede. Ouders van Nu onderscheidt drie fasen: taai en dik vóór de eisprong, glibberig en rekbaar rond de eisprong, en minder slijm erna. De studies hieronder verdelen de weg ernaartoe in meer stappen.
| Fase | Ziet eruit en voelt als | Hormoon | Vruchtbaarheid | Wat het betekent voor zaadcellen |
|---|---|---|---|---|
| Tijdens je menstruatie | Dagen met menstruatiebloed tellen niet mee bij het waarnemen van slijm (Evans-Hoeker 2013) | Je lichaam maakt dan geen progesteron en oestrogeen meer (Groene Hart Ziekenhuis) | Laag, maar niet nul bij een korte cyclus: de eisprong komt ongeveer 2 weken voor je volgende menstruatie (Thuisarts) | Geen goede gegevens |
| Droog, na je menstruatie | Droog, niets zichtbaar, meestal enkele dagen (Evans-Hoeker 2013, Ouders van Nu) | Oestrogeen nog laag. De eiblaasjes (follikels) groeien en gaan oestrogeen maken (Groene Hart Ziekenhuis) | Het laagst: 0,3% kans om zwanger te raken (Scarpa 2006) | Taai, dik slijm maakt de baarmoedermond minder toegankelijk (Ouders van Nu). Een dik mucinenetwerk houdt zaadcellen tegen (Su 2017). Zaadcellen die in de vagina blijven, krijgen te maken met zuur en afweerreacties (Suarez en Pacey 2006) |
| Kleverig | Taai en dik, troebel (Ouders van Nu), met een vochtig gevoel (Evans-Hoeker 2013) | Oestrogeen begint te stijgen | Laag, maar stijgend: de kans neemt toe met elke stap hoger in slijmscore (Bigelow 2004). Exact cijfer: geen goede gegevens | Nog grotendeels een barrière (Ouders van Nu). Geen goede gegevens over overleving |
| Romig | Dik, romig, witachtig of geelachtig, met een vochtig gevoel (Evans-Hoeker 2013) | Oestrogeen stijgt verder | Gemiddeld: de kans neemt toe met elke stap hoger in slijmscore (Bigelow 2004). Exact cijfer: geen goede gegevens | Het netwerk begint los te raken (Su 2017). Geen goede gegevens over overleving |
| Waterig | Helder, nat, meer slijm: sommige vrouwen merken hun vruchtbare dagen doordat ze meer helder slijm verliezen (Groene Hart Ziekenhuis) | Oestrogeen hoog, bijna op zijn hoogtepunt | Hoog: telt als slijm van het piektype (Ecochard 2015) | Meer water, minder mucine: het netwerk gaat open voor zaadcellen (Su 2017) |
| Eiwitachtig (piektype) | Doorzichtig, rekbaar, nat of glibberig (Evans-Hoeker 2013, Freya). Gemiddeld 6,4 dagen per cyclus (Najmabadi 2021) | Oestrogeen stijgt naar zijn hoogtepunt (Ouders van Nu) | Het hoogst: ongeveer 29% (Scarpa 2006). Ongeveer 38% op de piekdag bij normaal vruchtbare Amerikaanse gebruiksters van het Creighton Model, 14% bij subvruchtbare stellen (Stanford 2003) | Een zeer ‘spermavriendelijk’ slijm (Freya). Zaadcellen kunnen er minstens 48 uur in leven blijven (Ouders van Nu). Filtert zaadcellen met een slechte vorm of beweging eruit (Suarez en Pacey 2006). Beweeglijke zaadcellen teruggevonden 112 en 120 uur na inseminatie (Gould 1984) |
| Na de eisprong | Dikker en minder slijm, of droog (Ouders van Nu: “dikkig en afnemend”) | Progesteron (Ouders van Nu) | Daalt snel: dicht bij nul na de eisprong (Dunson 1999) | Het slijm is dikker en er is minder van (Ouders van Nu). Buiten de vruchtbare dagen vormt slijm een netwerk dat zaadcellen tegenhoudt (Su 2017) |
| Vlak voor je menstruatie | Kleur en geur van het vocht veranderen in je cyclus (Thuisarts) | Oestrogeen en progesteron dalen als je niet zwanger bent (Groene Hart Ziekenhuis) | Niet vruchtbaar: een eicel is maar 18 tot 24 uur vruchtbaar (Groene Hart Ziekenhuis) | Niet van belang. Geen goede gegevens |
| Vroege zwangerschap | Vaak meer vocht of slijm uit je vagina, en dat is normaal (Thuisarts) | Zwangerschapshormonen | Niet van toepassing | Geen betrouwbaar teken van zwangerschap: aan je slijm kun je niet aflezen of je zwanger bent, daarvoor doe je een test (Ouders van Nu) |
Tabel: baarmoederhalsslijm per fase van je cyclus, samengesteld in september 2026. Nederlandse bronnen: Ouders van Nu, 2026; Freya en Freya, brochure Zelfinseminatie; Groene Hart Ziekenhuis, folder Normale cyclus, april 2026; Thuisarts; Thuisarts, zwanger worden. Studies, alle in het Engels: Scarpa 2006; Stanford 2003; Ecochard 2015; Najmabadi 2021; Evans-Hoeker 2013; Bigelow 2004; Su 2017; Suarez en Pacey 2006; Gould 1984; Dunson 1999.

De cijfers om te onthouden: ongeveer 0,3% op droge dagen, ongeveer 29% op eiwitdagen, en op de piekdag zelf ongeveer 38% voor normaal vruchtbare stellen tegen 14% voor subvruchtbare stellen. Helder, waterig slijm telt in de echostudie ook als slijm van het piektype (Ecochard 2015, in het Engels), dus die dagen liggen waarschijnlijk dicht bij die cijfers.
Deze cijfers komen van stellen die gemeenschap hadden. De dichtstbijzijnde gegevens over inseminatie die ik kon vinden zijn van Meyer en collega’s, 1996 (in het Engels): daar voorspelde de slijmscore bij een inseminatie met een cup en donorzaad de zwangerschap niet, over 524 cycli. Dezelfde dag-tot-dag cijfers voor inseminatie kon ik niet vinden.
Waarom is de structuur zo belangrijk?
- Oestrogeen stijgt → het watergehalte gaat omhoog, mucine gaat omlaag → het netwerk raakt los → zaadcellen kunnen erdoor.
- De eisprong vindt plaats → progesteron neemt het over → het slijm wordt dikker en er is minder van → de weg erdoor wordt moeilijker.
Vruchtbaar slijm is ook de plek waar zaadcellen op de eicel wachten. Beweeglijke zaadcellen zijn er 112 en 120 uur na inseminatie in teruggevonden (Gould 1984, in het Engels). Volgens Freya behouden zaadcellen in het lichaam van de vrouw normaal ongeveer 48 uur, soms wel 72 uur, hun bevruchtend vermogen. Een eicel is maar 18 tot 24 uur vruchtbaar, schrijft het Groene Hart Ziekenhuis (april 2026). Zaadcellen kunnen wachten. De eicel kan dat niet. Meer hierover staat in hoe lang zaadcellen in het lichaam van een vrouw leven.
👉 Eiwitachtige afscheiding is de deur die opengaat. Kleverig of droog erna is de deur die dichtgaat.
Probeer het zelf: wat vertelt mijn baarmoederhalsslijm me?
De tabel hierboven, omgezet in iets wat je vandaag kunt gebruiken. Kies wat je merkt en zie het vruchtbaarheidsniveau, het hormoon erachter en wat het betekent voor de timing.
Wat vertelt mijn baarmoederhalsslijm me?
Kies wat je vandaag merkt, bij de vulva, op je ondergoed of op wc-papier. Je hoeft niet naar binnen te voelen (de Nederlandse bronnen beschrijven ook de methode met twee vingers dichtbij de baarmoedermond, maar voor de cijfers hier volstond kijken en voelen aan de buitenkant). Je ziet het vruchtbaarheidsniveau, het hormoon erachter en wat het betekent voor de timing, uit de tabel hierboven. Wat je kiest wordt nergens opgeslagen of verstuurd.
Kies hierboven één optie om te zien wat het betekent.
Informatie, geen diagnose. De cijfers over de kans om zwanger te raken komen uit studies bij stellen met gemeenschap. Dezelfde dag-tot-dag gegevens over baarmoederhalsslijm voor inseminatie kon ik niet vinden. Geen eiwitachtig slijm zien betekent niet dat je deze cyclus geen kans hebt. Maakt iets aan je afscheiding je ongerust, ga dan naar je huisarts, of voor soa-zorg naar de huisarts of de GGD.
Wanneer verschijnt eiwitachtige afscheiding en hoe lang duurt het?
Eiwitachtige afscheiding verschijnt meestal in de dagen vlak voor de eisprong, en slijm van het piektype duurt gemiddeld ongeveer 6 dagen. In een gepoolde analyse van 528 vrouwen zonder bekende vruchtbaarheidsproblemen was het gemiddelde 6,4 dagen per cyclus en de mediaan 6. Het is niet elke maand hetzelfde: 72% van de vrouwen verschilde meer dan 3 dagen tussen hun eigen cycli (Najmabadi et al, 2021, in het Engels).
De “piekdag” is de laatste dag ervan, niet de natste. Je weet pas de dag erna welke dag dat was, zodra het slijm dikker is geworden of verdwenen. Hij viel binnen 4 dagen voor of na de geschatte eisprong in 97,8% van de 93 cycli waarin zowel een piekdag als een LH-piek was vastgesteld (Fehring, 2002, in het Engels).
Dag 14 is voor de meesten van ons een mythe. Slechts ongeveer 30% van de vrouwen heeft een vruchtbare periode die helemaal binnen cyclusdag 10 tot en met 17 valt (Wilcox et al, BMJ, 2000, in het Engels). Ook de Nederlandse bronnen rekenen vanaf je volgende menstruatie terug: de eisprong komt ongeveer 14 dagen daarvoor (Freya, Thuisarts), en dat is alleen dag 14 bij een cyclus van 28 dagen.
Wacht dus niet op dag 14. Begin op de eerste glibberige dag. Een Europese studie onder 782 vrouwen concludeerde dat de slijmkwaliteit op de dag zelf belangrijker is dan het exacte tijdstip ten opzichte van de eisprong (Bigelow et al, 2004, in het Engels).
Hoe betrouwbaar is baarmoederhalsslijm vergeleken met ovulatietests, temperatuur en apps?
Baarmoederhalsslijm is erg goed in laten zien dat de vruchtbare periode is begonnen en minder goed in het aanwijzen van de exacte dag van je eisprong. Urine-LH-tests hebben het sterkste onderzoeksbewijs, maar dat is van matige kwaliteit en een groot deel van de studies is betaald door fabrikanten. Een deel van de Nederlandse bronnen (Freya, Thuisarts) is kritischer over ovulatietests dan het onderzoek. Temperatuurmetingen en kalender-apps zijn het zwakst.
| Methode | Vooraf gewaarschuwd? | Nauwkeurigheid: wat elke studie mat | Bewijs dat het helpt om zwanger te worden | Nederlandse bronnen |
|---|---|---|---|---|
| Baarmoederhalsslijm (gratis) | Ja, meerdere dagen | 96% gevoeligheid voor de vruchtbare periode van zes dagen (Ecochard 2015). Overeenkomst met de echo op dezelfde dag 48,3% (Guida 1999) | Alleen observationeel: kansratio 2,29 bij consequent controleren, bij 331 Amerikaanse vrouwen van 30 tot 44 jaar (Evans-Hoeker 2013) | “Een goede indicatie voor de vruchtbare periode” (Freya). “Een redelijk betrouwbare methode” als je het consequent elke dag doet (Ouders van Nu) |
| Ovulatietests, LH in urine (doorlopende kosten) | Kort | 100% overeenkomst op dezelfde dag bij 40 vrouwen (Guida 1999). Fout-positieve uitslagen in meer dan 7% van de cycli (McGovern 2004) | Matig bewijs, uit 1 onderzoek bij 844 vrouwen jonger dan 40 die minder dan 12 maanden probeerden: levendgeboorte RR 1,36, dus 16% wordt 16% tot 28%. Een groot deel van de studies is betaald door de fabrikant, dus Cochrane waarschuwt dat de uitkomsten voorzichtig gelezen moeten worden (Cochrane 2023) | Verdeeld. Freya: bij het merendeel van de vrouwen hebben LH-testen geen toegevoegde waarde als je de richtlijnen over slijm en vrijen toepast. Thuisarts: de test laat de eisprong pas zien als die dagen al voorbij zijn. Freya (zelfinseminatie): bij een positieve test diezelfde avond insemineren |
| Basale lichaamstemperatuur | Nee, het bevestigt achteraf | Overeenkomst op dezelfde dag 30,4% (Guida 1999) | Geen onderzoek gevonden dat laat zien dat het helpt | De stijging komt pas na de eisprong (Groene Hart Ziekenhuis, Thuisarts). Gynaecologen bevelen de temperatuurcurve niet meer aan omdat die niet nauwkeurig genoeg is (Freya) |
| Kalender en cyclus-apps | Ja, maar het is een gok | Hooguit 21% nauwkeurig voor de dag van de eisprong (Johnson 2018) | Geen direct onderzoek | Ouders van Nu noemt apps en online tools als manier om je vruchtbare dagen te berekenen. Een aanbeveling van een Nederlandse richtlijn vond ik niet |
| Niet bijhouden: om de 2 tot 3 dagen seks | Niet van toepassing | Niet van toepassing | Uitgangspunt, geen bewijs van voordeel: na 1 jaar zijn 8 van de 10 vrouwen van 35 jaar of jonger zwanger (Thuisarts) | Om de 2 tot 3 dagen vrijen is meestal genoeg (Thuisarts). Twee tot drie keer per week in de vruchtbare periode is voldoende (Freya) |
Tabel: manieren om je vruchtbare dagen te herkennen, samengesteld in september 2026. Nederlandse bronnen: Freya; Freya, brochure Zelfinseminatie; Groene Hart Ziekenhuis; Thuisarts, zwanger worden; Thuisarts, onderzoeken waarom je niet zwanger bent; Ouders van Nu. Studies, alle in het Engels: Cochrane-review, 2023; Guida 1999; McGovern 2004; Johnson 2018; Ecochard 2015 en Evans-Hoeker 2013 zoals hierboven.

De studies gebruikten verschillende maatstaven (dezelfde dag, of de hele periode van zes dagen), dus dit is geen ranglijst. Twee dingen vallen op:
- Slijm is goed in de vruchtbare periode, slecht in de exacte dag: 96% gevoeligheid voor de periode van zes dagen in één studie (Ecochard 2015), maar slechts 48,3% overeenkomst op dezelfde dag, tegen 100% voor LH-tests in een aparte studie bij 40 vrouwen (Guida 1999).
- LH-tests zijn ook niet perfect: fout-positieve uitslagen in meer dan 7% van de cycli.
De eerlijke stand van het bewijs. Geen gerandomiseerd onderzoek laat zien dat het bijhouden van baarmoederhalsslijm het aantal levendgeboorten verhoogt. De ondersteunende gegevens zijn observationeel: een kansratio van 2,29 betekent grofweg dubbel zoveel kans om in een bepaalde cyclus zwanger te raken, maar in die studie controleerden slechts 20 vrouwen consequent. LH-tests hebben bewijs van matige kwaliteit uit één gerandomiseerd onderzoek: als de kans op een levendgeboorte zonder test 16% is, is die met test 16% tot 28%. Maar een groot deel van de studies naar ovulatietests is betaald door de fabrikant van de test, en Cochrane zegt dat de uitkomsten daarom voorzichtig gelezen moeten worden. Combineren van signalen leek het best te werken in een cohort van 5.688 vrouwen, waar bijhouden van de temperatuur, baarmoederhalsvocht en LH in urine samen samenhingen met een kansratio van 1,48 (Stanford et al, 2019, in het Engels).
De Nederlandse bronnen zijn hier niet eensgezind: Freya en Thuisarts vinden dat LH-tests en temperatuurmeting voor de meeste vrouwen weinig toevoegen, en Ouders van Nu raadt juist aan om de slijmcheck voor extra zekerheid met een ovulatietest te combineren. Welke weg je ook kiest, de Nederlandse bronnen zijn het eens over de basis: vrijen, of bij zelfinseminatie insemineren, in de dagen voor de eisprong, om de dag of om de 2 tot 3 dagen.
Dus de eerlijke samenvatting: gratis, goed gecorreleerd met je vruchtbare dagen, en te combineren met LH-tests. Gebruik het eerste nattere, helderdere slijm als signaal om te beginnen met testen als je ovulatietests gebruikt, en vrij of insemineer op de glibberige dagen. Bij zelfinseminatie raadt Freya aan om 3 dagen voor de verwachte eisprong te beginnen en om de dag door te gaan tot 1 dag na de eisprong. En als het bijhouden je uitput: om de 2 tot 3 dagen vrijen is meestal genoeg (Thuisarts), zonder schema’s.
Hoe ziet afscheiding na de eisprong eruit, en kan het je vertellen of je zwanger bent?
Na de eisprong wordt afscheiding dik en kleverig of droogt het op, en nee, afscheiding kan je niet betrouwbaar vertellen dat je zwanger bent.
- Vocht voor je menstruatie: Thuisarts zegt dat de hoeveelheid, kleur en geur van het vocht in je cyclus veranderen doordat de hormonen veranderen. Vocht dat verandert is dus normaal, zwanger of niet.
- Slijm in een vroege zwangerschap: volgens Thuisarts komt er tijdens een zwangerschap vaak meer vocht of slijm uit je vagina, en dat is normaal. Dat overlapt bijna volledig met gewone afscheiding.
Freya waarschuwt dat de symptomen van een prille zwangerschap vaak verrassend veel lijken op de tekenen van een naderende menstruatie, en dat de meeste vrouwen pas na de testdatum de eerste zwangerschapssymptomen ervaren. Ouders van Nu zegt het over slijm zo: aan je slijm kun je niet aflezen of je succesvol zwanger bent geraakt, daarvoor doe je een zwangerschapstest. Geen studie die voor dit artikel is gevonden laat zien dat afscheiding een zwangere cyclus kan onderscheiden van een niet-zwangere.
Als je in de twee weken wachten zit, voelt elk steekje als een aanwijzing. Afscheiding is dat niet. Een zwangerschapstest is het enige betrouwbare antwoord, dus hier staat wanneer je een zwangerschapstest kunt doen na je eisprong.
Wat kan baarmoederhalsslijm moeilijker af te lezen maken?
Hormonen, glijmiddelen, zaaddodende middelen, sperma, infecties en borstvoeding kunnen baarmoederhalsslijm veranderen of moeilijker af te lezen maken.
- Pil of hormonen: Thuisarts noemt de pil en hormonen (oestrogenen) als reden dat er meer vocht uit je vagina kan komen. In een studie hadden 70 vrouwen die net met de pil waren gestopt in hun eerste twee cycli een statistisch significant lagere slijmscore dan 70 vrouwen die al minstens een jaar geen pil gebruikten (Nassaralla et al, 2011, in het Engels).
- Zaaddodende middelen en glijmiddelen: zaaddodende middelen, of barrièremethoden met extra glijmiddel, kunnen het slijm moeilijker af te lezen maken, volgens de Britse richtlijn van het CoSRH (2015). Freya schrijft bovendien dat bijna alle glijmiddelen, ook speeksel, zaaddodend werken (Freya, spontane zwangerschapskans).
- Sperma en opwindingsvocht: Ouders van Nu zegt: “doe deze check niet vlak nadat je seks hebt gehad, sperma en opwindingsvocht geven namelijk een compleet vertekend beeld”. Na een inseminatie zit er ook sperma in je vagina.
- Infectie: een vaginale infectie maakt het waarnemen van slijm onbetrouwbaar (Su et al, 2017, in het Engels).
- Borstvoeding en leeftijd: gedeeltelijk borstvoeding geven ging samen met meer slijmdagen, en vrouwen van 30 en ouder die nog geen kind hadden gekregen, hadden minder dagen met slijm van het piektype dan vrouwen onder de 30, 5,3 tegen 6,4 (Najmabadi et al, 2021, in het Engels).
Geen eiwitachtig slijm betekent niet dat je geen kans hebt. De fertiliteitsarts in Ouders van Nu zegt: “Niet iedere vrouw heeft deze heldere, zichtbare veranderingen in haar afscheiding. Het kan bij de een overduidelijk zijn, terwijl de ander er nauwelijks iets van merkt.” De American Society for Reproductive Medicine (in het Engels), een Amerikaanse vereniging, zegt dat de kans op zwangerschap het hoogst is als het slijm glibberig en helder is, maar dat je dit soort slijm niet hoeft te zien om zwanger te worden.
Wanneer is afscheiding een teken van een infectie, en wanneer ga je naar de huisarts?
Een andere kleur, geur of structuur, of jeuk, pijn of bloedverlies, kan wijzen op een infectie en moet nagekeken worden. Gezond vocht, ook eiwitachtig vocht, is doorzichtig of wit en ruikt vaak een beetje zuur (Thuisarts).
Thuisarts koppelt veranderingen aan mogelijke oorzaken:
- Grijswit, veel vocht, stinkend in plaats van zurig: bacteriële vaginose (te veel normale bacteriën).
- Wit vocht met jeuk, soms als yoghurt of brokkelig, zonder andere geur: schimmelinfectie.
- Geel-groen, soms met schuimbelletjes: trichomonas, een soa.
- Meer of ander vocht, soms een beetje bloed tussen je menstruaties of na seks, of pijn onderin je buik: chlamydia. De meeste vrouwen merken er niets van.
- Groen-geel vocht dat vies ruikt: gonorroe. Vrouwen merken er vaak niets van.
- Pijnlijke blaasjes op je vagina: genitale herpes.
Bacteriële vaginose is degene om te kennen. Er komt veel grijswit vocht uit je vagina, en dat kan lijken op afscheiding rond de eisprong. Dat het stinkt in plaats van zurig ruikt, verraadt het. Het is geen soa, maar de klachten kunnen erger worden na seks zonder condoom met een man, omdat zaad je vagina minder zuur maakt. Ga naar je huisarts als je het voor het eerst hebt of als de klachten na 2 weken niet minder worden. Over de gevolgen van bacteriële vaginose in de zwangerschap kon ik op Thuisarts niets vinden: bespreek het met je verloskundige.
Thuisarts zegt: maak een afspraak met je huisarts als:
- Je vocht van kleur verandert of vies ruikt.
- Je veel jeuk of veel pijn hebt.
- Je een branderig gevoel hebt bij het plassen.
- Het vocht bruin of rood is terwijl je niet ongesteld bent.
- Je ook pijn hebt in je onderbuik, of denkt dat je een soa hebt.
- Je na 4 weken nog steeds veel vocht hebt.
Was de ingang van je vagina alleen met lauw water, gebruik geen zeep of spoelingen, en stel zelf geen diagnose. Voor soa-zorg kun je altijd terecht bij je huisarts of in een privékliniek voor soa-zorg. De GGD biedt onder bepaalde voorwaarden gratis en anonieme soa-zorg, onder meer aan mensen jonger dan 25 jaar en mensen met klachten die op een soa wijzen (Rijksoverheid). Kan het niet wachten en is de praktijk van je huisarts dicht, bel dan de huisartsen-spoedpost. Er is geen landelijk nummer: je vindt het op de website van je huisarts of op het bandje dat je hoort als je je huisarts belt. Bij levensgevaar bel je 112 (Thuisarts, spoed: wie bellen?).
Schimmelinfectie. Ga naar je huisarts als je voor het eerst klachten hebt. Heb je het vaker dan 3 keer per jaar en helpt eerdere behandeling niet genoeg, ga dan opnieuw (Thuisarts, Thuisarts, vaak schimmel).
Als je zwanger bent. Bel je huisarts als het vocht een andere kleur heeft of anders ruikt dan normaal, of als je ook jeuk, pijn of een branderig gevoel hebt. Bel direct je verloskundige of gynaecoloog als er opeens veel vocht uit je vagina komt: het kan vruchtwater zijn. Bel direct je verloskundige of gynaecoloog als er bloed uit je vagina komt (Thuisarts). Verlies je veel bloed, heb je heftige buikpijn, word je duizelig of voel je dat je flauwvalt, bel dan direct je verloskundige, huisarts of de huisartsen-spoedpost (Thuisarts). Bij levensgevaar bel je 112 (Thuisarts).
Als het lang duurt. In Nederland is je huisarts de eerste stap. Thuisarts zegt: ga naar je huisarts als je na een jaar nog niet zwanger bent, en eerder als het vrijen niet goed lukt of als je niet weet of je een eisprong hebt, of wanneer (Thuisarts). Ben je ouder dan 35, dan adviseert Freya al na 6 maanden onbeschermd vrijen naar de huisarts te gaan. De huisarts schat je kans op een spontane zwangerschap in en kan je doorverwijzen naar een medisch specialist als die kans klein is (Zorginstituut Nederland). Ben je 38 jaar of ouder en lukt het na minstens 1 jaar proberen niet, dan word je meestal doorgestuurd naar het ziekenhuis (Thuisarts). Die Thuisarts-pagina geldt ook als je zwanger probeert te worden met zaad van een donor, en noemt nog een reden voor verwijzing: als je via je huisarts geen zaadonderzoek kunt laten doen, want dan kan de huisarts je kans op zwangerschap niet inschatten. Heb je thuis geprobeerd met zelfinseminatie en ben je na 12 maanden niet zwanger, bespreek dat dan met je huisarts (LUMC). Merk je nooit veranderingen in je slijm en zijn je cycli ook onregelmatig, zeg dat dan op die afspraak: Thuisarts noemt cycli van meer dan 35 dagen als reden voor verwijzing.
Eiwitachtige afscheiding en eisprong: veelgestelde vragen
Wat betekent het als je afscheiding eiwitachtig is?
Het betekent dat je oestrogeen hoog is en je eisprong waarschijnlijk dichtbij komt. Het slijm wordt helder, nat, glibberig en rekbaar, als rauw eiwit, en laat de meeste zaadcellen door. Het laat zien dat je lichaam zich voorbereidt op een eisprong. Het is geen bewijs dat er een eicel is vrijgekomen.
Kan ik zwanger zijn als ik eiwitachtige afscheiding heb?
Eiwitachtige afscheiding is op zichzelf geen teken van zwangerschap. Het is een teken van hoog oestrogeen vóór de eisprong. Na de eisprong maakt progesteron het slijm normaal gesproken dikker, kleveriger of er is minder van. Thuisarts zegt wel dat er tijdens een zwangerschap vaak meer vocht of slijm uit je vagina komt, en Freya waarschuwt dat vroege zwangerschapssymptomen vaak lijken op de tekenen van een naderende menstruatie. Een zwangerschapstest is het enige betrouwbare antwoord.
Hoe ziet vruchtbaar slijm eruit?
Vruchtbaar slijm is helder, nat, glibberig en rekbaar, als rauw eiwit, vaak met een nat of glibberig gevoel bij de vulva. Afscheiding met een lagere vruchtbaarheid is dik, romig, witachtig of geelachtig met een vochtig gevoel, en op de minst vruchtbare dagen voelt het droog of hooguit vochtig aan. Je hoeft niet naar binnen te voelen; Freya en Ouders van Nu beschrijven ook de methode met twee vingers dichtbij de baarmoedermond, maar voor de cijfers in dit artikel volstond kijken en voelen aan de buitenkant.
Betekent kleverige afscheiding dat je al een eisprong hebt gehad?
Niet per se. Kleverige afscheiding komt twee keer voor in een gewone cyclus: vroeg, als oestrogeen begint te stijgen na de droge dagen na je menstruatie, en na de eisprong, als progesteron het slijm dikker maakt. De aanwijzing zit in de volgorde. Kleverig na een reeks natte, eiwitachtige dagen wijst erop dat je eisprong waarschijnlijk geweest is. Kleverig voordat er natter slijm was, betekent dat je vruchtbare dagen waarschijnlijk nog komen.
Verder lezen: handige gidsen over zwanger worden
Deze gaan dieper in op timing, testen en het wachten daarna:
- Vruchtbare dagen: wanneer is het beste moment om zwanger te worden?
- Hoe lang leven zaadcellen in het lichaam van een vrouw?
- Vroege zwangerschapssymptomen na je eisprong: de twee weken wachten
- Eisprong symptomen: de echte signalen die ik miste