Hoe lang duurt ovulatie? Eicel, vruchtbare dagen en kans per dag

De eisprong zelf is één kort moment: meestal komt er één eicel vrij uit de eierstok, één keer per cyclus. Wat langer duurt, is alles eromheen: de eicel kan ongeveer 12 tot 24 uur bevrucht worden en de vruchtbare periode duurt ongeveer zes dagen, omdat zaadcellen tot wel vijf dagen hun bevruchtend vermogen kunnen behouden. Nederlandstalige bronnen noemen voor zaadcellen gemiddeld twee tot drie dagen, en soms tot vijf of zes dagen.

Als mensen vragen hoe lang ovulatie of een eisprong duurt, bedoelen ze meestal zonder het te beseffen een van drie verschillende dingen. Eerlijk gezegd denk ik dat die verwarring verklaart waarom de antwoorden online zo uiteenlopen.

Bronnen: Ouders van Nu; Groene Hart Ziekenhuis; Thuisarts; Freya; Test-Aankoop. Studies en richtlijnen, alle in het Engels: Royston 1982; Ferreira-Poblete 1997; Wilcox et al, NEJM 1995 en BMJ 2000; ASRM. Elke bron staat hieronder gelinkt.

Hoe lang duurt ovulatie? (Korter dan de meeste pagina's suggereren)

Ovulatie duurt een moment, geen dag. Ouders van Nu beschrijft de eisprong als het moment waarop de rijpe eicel uit je eierstok vrijkomt, en volgens dezelfde bron gebeurt dat één keer per menstruatiecyclus. Een eisprong is dus geen proces dat zich over meerdere dagen uitstrekt.

Online staan stellige cijfers voor hoe lang het vrijkomen zelf duurt. Ik heb er geen primaire studie achter kunnen vinden, dus herhaal ik er hier geen. Ook in de Nederlandse bronnen die ik las, staat geen duur. “Kort” is zo precies als het bewijs eerlijk kan zijn.

Het getal dat de meeste pagina's bij ovulatie noemen, “12 tot 24 uur”, is eigenlijk iets anders. Het is hoe lang de eicel daarna overleeft.

👉 Het ging niet om hoe lang ovulatie duurt. Het ging om hoe lang de eicel en de zaadcellen blijven leven.

Hoe lang leeft de eicel na de eisprong? (Hooguit ongeveer een dag)

Na het vrijkomen kan de eicel ongeveer 12 tot 24 uur bevrucht worden. Ouders van Nu (medisch beoordeeld door een gynaecoloog) legt de timing zo uit: “sperma gemiddeld 3 dagen in leven kan blijven in de baarmoeder, en de eicel na de eisprong nog 12-24 uur bevrucht kan worden”. In een folder van het Groene Hart Ziekenhuis (april 2026) staat: “Een eicel is maar 18 tot 24 uur vruchtbaar.” Het Amerikaanse ACOG zegt hetzelfde: Dr. Barry Witt, vruchtbaarheidsspecialist, schrijft op de site van ACOG (in het Engels, vrij vertaald) dat zaadcellen tot 5 dagen in het lichaam van een vrouw kunnen leven, terwijl een eicel na de eisprong ongeveer 12 tot 24 uur kan overleven.

Het is goed om te weten dat de Nederlandstalige bronnen hier niet helemaal eensgezind over zijn. Ouders van Nu schrijft op een andere pagina dat de eicel “maar twaalf uur lang echt vruchtbaar” is, Freya noemt 10 tot 12 uur en in sommige gevallen tot 24 uur, Test-Aankoop ongeveer 24 uur, en een Vlaamse gynaecoloog in Parentia zelfs acht uur. Samen wijzen ze op een eicel die hooguit ongeveer een dag bevrucht kan worden.

De rekenmodellen wijzen dezelfde kant op, eerder iets korter. Royston, in Biometrics in 1982 (in het Engels), schatte de mediane levensduur van de eicel op 0,5 dag, en een overzicht van de modellen uit 1997 door Ferreira-Poblete (in het Engels) kwam op 0,7 dag. Dit zijn schattingen die aan gegevens over zwangerschappen zijn aangepast, geen directe waarnemingen van eicellen.

Dus de eerlijke samenvatting is waarschijnlijk “meestal ongeveer een halve dag, hooguit een dag”.

Hoe lang duurt de vruchtbare periode? (Zes dagen, eindigend op de dag van de eisprong)

De vruchtbare periode duurt ongeveer zes dagen: de vijf dagen voor de eisprong plus de dag van de eisprong zelf. Dat is veel langer dan de levensduur van de eicel, omdat zaadcellen op de eicel kunnen wachten en de eicel niet op zaadcellen. Thuisarts schrijft: “In de 6 dagen voor je eisprong ben je het meest vruchtbaar.” Freya zegt dat vrijwel alle zwangerschappen ontstaan door te vrijen in de 6 dagen voorafgaand aan de eisprong. Ze tellen de zes dagen net iets anders dan de studie hieronder, die de vijf dagen ervoor plus de dag van de eisprong zelf telt.

Onderzoek noemt voor zaadcellen een overleving tot vijf dagen in het lichaam, het getal achter de vruchtbare periode van zes dagen: de studie van Wilcox, Weinberg en Baird in het New England Journal of Medicine in 1995 (in het Engels) vond dat zaadcellen tot vijf dagen hun bevruchtend vermogen behouden. De Nederlandse bronnen noemen lagere gemiddelden: Ouders van Nu gemiddeld 3 dagen en onder de beste omstandigheden soms 6, Test-Aankoop twee tot drie dagen en maximaal vijf, het Groene Hart Ziekenhuis twee tot vier dagen, en Freya 48 tot soms 72 uur. We hebben de details apart uitgewerkt in hoe lang zaadcellen in het lichaam van een vrouw leven.

Die NEJM-studie is waar de zes dagen vandaan komen. Ze volgde 221 gezonde vrouwen die een zwangerschap planden, over 625 cycli en 192 zwangerschappen. De conclusie van de auteurs, vertaald uit het Engels: “Bij gezonde vrouwen die zwanger proberen te worden, kunnen vrijwel alle zwangerschappen worden toegeschreven aan seks in een periode van zes dagen die eindigt op de dag van de eisprong.”

In 31 van die 625 cycli was er geen seks binnen de zes dagen, en geen enkele daarvan eindigde in een zwangerschap. De Amerikaanse American Society for Reproductive Medicine (in het Engels) hanteert dezelfde definitie: een interval van zes dagen dat eindigt op de dag van de eisprong.

Hoe groot is de kans op zwangerschap op elke dag rond de eisprong? (De cijfers per dag)

Per cyclus stijgt de kans op zwangerschap van ongeveer 10% vijf dagen voor de eisprong tot ongeveer 33% op de dag van de eisprong zelf, volgens de studie van Wilcox, Weinberg en Baird in het NEJM in 1995 (in het Engels). Per dag lopen de schattingen op van 10%, 16%, 14%, 27% en 31% naar 33%.

Bron: Wilcox AJ, Weinberg CR, Baird DD. Timing of sexual intercourse in relation to ovulation. N Engl J Med 1995;333(23):1517-21, Tabel 1 en tekst van de resultaten (in het Engels). 221 gezonde vrouwen, 625 cycli, 192 zwangerschappen. “Conceptie” betekent hier een zwangerschap die is vastgesteld met een zeer gevoelige urinetest, dus het omvat ook zeer vroege miskramen.

Een paar dingen die ik de moeite waard vind om uit die tabel af te lezen:

• De drie dagen die eindigen op de dag van de eisprong zijn duidelijk de beste, met 27%, 31% en 33%.
• De kleine dip drie dagen ervoor (14%, tegenover 16% de dag daarvoor) valt ruim binnen de foutmarges. Ik zou er niets in lezen.
• De dag na de eisprong staat op nul, omdat geen enkele zwangerschap aan seks op die dag kon worden toegeschreven. De auteurs konden een kans van maximaal 12% niet uitsluiten, en dat is wat het betrouwbaarheidsinterval in de tabel betekent. Als je een pagina ziet met een positief percentage voor de dag na de eisprong, dat aan deze studie wordt toegeschreven, dan geeft die niet weer wat de studie vond.

Al deze gegevens per dag komen van stellen die via seks zwanger werden, niet via inseminatie. Voor zover ik kan vinden bestaat er geen vergelijkbare dataset per dag voor zelfinseminatie, dus lees de cijfers als een richtlijn voor de vorm van de vruchtbare periode en niet als exacte kansen.

Ze komen ook van gezonde stellen in hun eerste maanden van proberen. De auteurs zeggen dat stellen die al zes maanden of langer proberen, gemiddeld lagere kansen hebben.

Probeer het: kans op zwangerschap per dag

Dezelfde NEJM-cijfers als in de tabel hierboven, één dag per keer: 10%, 16%, 14%, 27%, 31% en 33% over de zes dagen van de vruchtbare periode, en nul geschat voor de dag na de eisprong, met een bovengrens van 12%. Kies een dag om te zien waar die ligt.

Kans op zwangerschap per dag

Kies een dag ten opzichte van de eisprong om te zien hoe groot de kans is dat je in die cyclus zwanger wordt, met de schattingen per dag uit het NEJM-onderzoek van 1995 (in het Engels) in de tabel hierboven.

Kies een dag ten opzichte van de eisprong

5 dagen ervoor 4 dagen ervoor 3 dagen ervoor 2 dagen ervoor 1 dag ervoor Eisprong Dag erna

Dag van de eisprong

33%

geschatte kans op zwangerschap in die cyclus

Modelschatting 0,33 ± 0,09 (standaardfout)

De hoogste schatting in de studie, maar net: de dag ervoor (31%) en twee dagen ervoor (27%) zijn bijna net zo goed. Na vandaag is de vruchtbare periode voorbij.

Gestippelde rand: de dag na de eisprong is geschat op 0%. De rand geeft de 12% aan die de auteurs niet konden uitsluiten.

Gebaseerd op Wilcox AJ, Weinberg CR, Baird DD. Timing of sexual intercourse in relation to ovulation. N Engl J Med 1995;333(23):1517-21, Tabel 1 en tekst van de resultaten (in het Engels). 221 gezonde vrouwen, 625 cycli, 192 zwangerschappen. “Conceptie” omvat zeer vroege miskramen.

Goed om te weten: deze gegevens komen van stellen die via seks zwanger werden. Ik kon geen vergelijkbare dataset per dag voor zelfinseminatie vinden, dus lees het als een richtlijn voor de vorm van de vruchtbare periode en niet als exacte kansen. De stellen waren gezond en in hun eerste maanden van proberen, en de auteurs zeggen dat stellen die al zes maanden of langer proberen, gemiddeld lagere kansen hebben.

Deze tool geeft algemene informatie, geen diagnose en geen voorspelling voor jou. Maak een afspraak bij je huisarts als je een jaar hebt geprobeerd zonder resultaat, of eerder als vrijen niet goed lukt of je niet weet of en wanneer je een eisprong hebt (Thuisarts). Ben je ouder dan 35, dan adviseert Freya al na 6 maanden onbeschermd vrijen naar de huisarts te gaan. Ben je 38 jaar of ouder, dan word je na minstens 1 jaar proberen meestal doorgestuurd naar het ziekenhuis. Ben je na 12 maanden zelfinseminatie niet zwanger, bespreek dat dan met je huisarts (LUMC).

Hoe lang na een positieve LH-test ovuleer je? (Meestal binnen een dag of twee)

Na een positieve LH-test thuis kan de eisprong op elk moment in de twee dagen erna komen. Het commissieadvies van de ASRM (in het Engels) zegt dat de eisprong op elk moment in de 2 dagen daarna kan plaatsvinden, en dat ongeveer 7% van de cycli een vals-positieve uitslag geeft. Nederlandse patiënteninformatie zit daar dichtbij: bij het Groene Hart Ziekenhuis stijgt het LH in je urine ongeveer 24 tot 36 uur voor de eisprong, en Ouders van Nu noemt 24 tot 36 uur tussen de LH-piek en de eisprong.

De preciezere cijfers komen uit bloedonderzoek, niet uit thuistesten op urine. Een studie van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 1980 (in het Engels) vond een mediaan van 32 uur tussen de eerste stijging van LH in het bloed en de eisprong, waarbij 90% van de eisprongen viel tussen 16 en 48 uur na die stijging.

Een Duitse echostudie in Human Reproduction in 2000 (in het Engels) vond dat de eisprong in 51,1% van de cycli 1 dag na de LH-piek in het bloed kwam en in 43,2% 2 dagen erna. Hij kwam nooit eerder dan de piek.

Beide studies mat LH in het bloed, geen thuistest op urine, dus elke claim als “precies X uur na een positieve test” is een benadering.

👉 Een positieve LH-test betekent dat de eisprong eraan komt, niet dat hij nu plaatsvindt. En dan zit je al in je beste dagen.

Wat betekent dit voor het timen van vrijen of insemineren? (Dek de dagen ervoor)

De praktische boodschap is: dek de dagen vóór de eisprong, en wacht niet op de dag van de eisprong zelf. In de NEJM-gegevens (in het Engels) zijn de dag ervoor (31%) en twee dagen ervoor (27%) bijna net zo goed als de dag van de eisprong zelf (33%), en de auteurs waarschuwen dat stellen die wachten tot ze bewijs van een eisprong hebben, eerdere kansen kunnen missen. Thuisarts zegt het ook: je moet vrijen vóórdat je een eisprong krijgt, en op het moment dat je temperatuur of een ovulatietest een eisprong laat zien, “zijn die dagen al voorbij”.

Een herberekening uit 1999 in Human Reproduction (in het Engels), die corrigeerde voor de fout bij het vaststellen van de dag van de eisprong, legde de piek zelfs op de dag vóór de eisprong, met kansen die daarna dicht bij nul vallen.

Voor vrijen is het volgens Thuisarts meestal genoeg om ongeveer om de 2 tot 3 dagen te vrijen. Als je insemineert, adviseert de brochure van Freya om 3 dagen voor de verwachte eisprong te beginnen en door te gaan tot 1 dag erna, om de dag. Gebruik je een ovulatietest, dan staat in diezelfde brochure dat je zodra de test positief is diezelfde avond moet insemineren. Het is wel een punt waarop Nederlandse bronnen verschillen: Thuisarts zegt dat een urinetest of temperatuurmeting niet helpt om zwanger te worden, omdat die de eisprong pas laat zien als de beste dagen al voorbij zijn.

Voor de eigenlijke strategie, ook voor wat je op de dag van de eisprong zelf doet, lees je onze gids over vruchtbare dagen en het beste moment om zwanger te worden.

Liever een arts horen vertellen? In een video van het Vlaamse Flair uit 2020 beantwoordt fertiliteitsarts Frauke de vraag wanneer je het meest vruchtbaar bent. Ze legt uit dat de eisprong bij een cyclus van 28 dagen rond dag 14 valt, maar dat de vruchtbare periode breder is, omdat zaadcellen meerdere dagen kunnen overleven en je eisprong een paar dagen later kan vallen, en ze raadt aan om ongeveer om de twee à drie dagen te vrijen. De rest van de video gaat over leeftijd, voeding en gewicht, alcohol, erfelijkheid en stoppen met de pil.

Wanneer ga je naar de huisarts? (Dit zeggen Thuisarts en andere bronnen)

Maak een afspraak bij je huisarts als je een jaar hebt geprobeerd zonder resultaat. Hieronder staat wanneer je eerder kunt gaan en wanneer je meestal wordt doorgestuurd naar het ziekenhuis. Dit is de lijn van Thuisarts, de patiëntensite van de huisartsen, en ik zou er niet langer mee wachten.

• Een jaar proberen. Thuisarts noemt dit als reden voor een afspraak en raadt aan om samen met je partner te gaan. Dat geldt ook als je zwanger probeert te worden met zaad van een donor (Thuisarts).
• Ouder dan 35. Ben je ouder dan 35, dan adviseert Freya al na 6 maanden onbeschermd vrijen naar de huisarts te gaan.
• 38 jaar of ouder, of een bekende of vermoedelijke oorzaak. Ben je 38 jaar of ouder en lukt het na minstens 1 jaar proberen niet, dan word je meestal doorgestuurd naar het ziekenhuis. Dat geldt ook als je eileiders misschien dichtzitten, bijvoorbeeld door endometriose, chlamydia of een ingewikkelde buikoperatie (Thuisarts).
• Als je inseminatie gebruikt. Ben je na 12 maanden zelfinseminatie niet zwanger, bespreek dat dan met je huisarts (LUMC).
• Na een miskraam of buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Nieuw in de Britse NICE-richtlijn NG257 van 2026: de teller loopt door en begint niet opnieuw (in het Engels). Een Nederlandse bron die zegt hoe je daarna de tijd telt, vond ik niet. Bespreek het met je huisarts of verloskundige.
• Onregelmatige of uitblijvende menstruatie. Thuisarts noemt een cyclus van regelmatig meer dan 35 dagen als reden voor doorverwijzing (Thuisarts), en Freya omschrijft een regelmatige cyclus als een cyclus van 21 tot 35 dagen. Is het onduidelijk of je een eisprong hebt, of wanneer, maak dan een afspraak bij je huisarts. Zie ook Freya: heb je geen of nauwelijks een eisprong, dan hoef je niet een jaar te wachten op een doorverwijzing.
• Pijn bij de eisprong die niet gewoon is. Ouders van Nu schrijft dat eisprongpijn onschuldig is maar hinderlijk kan zijn, en adviseert aanhoudende of extreme klachten altijd met je huisarts te bespreken (Ouders van Nu). Bel direct je huisarts als je plotseling hevige buikpijn hebt, zeker als je ook misselijk bent, moet overgeven, veel zweet, duizelig bent of het gevoel hebt dat je flauwvalt (Gezondheid en Wetenschap); buiten kantooruren is dat de huisartsen-spoedpost (Thuisarts). Ben je zwanger, of kun je zwanger zijn, en heb je erge buikpijn, bel dan direct je verloskundige, huisarts of de huisartsen-spoedpost, en bel 112 als het steeds slechter met je gaat (Thuisarts). Vergelijkbare pijn kan ook komen van endometriose, eierstokcysten, soa's of een zwangerschap buiten de baarmoeder.
• Vrijen lukt niet, of het gaat moeilijk. Thuisarts noemt dit als reden om een afspraak te maken bij je huisarts (Thuisarts).

Veelgestelde vragen over de eisprong (De vragen die mensen echt stellen)

Wat zijn de 7 tekenen van de eisprong?

Er bestaat geen officiële lijst van zeven. Ouders van Nu noemt eisprongpijn, meer zin in seks, veranderend cervixslijm, een hogere lichaamstemperatuur na de eisprong (0,3 tot 0,5 graden, 12 tot 24 uur erna) en een positieve ovulatietest. Thuisarts noemt meer helder slijm uit je vagina, pijn in je buik en een klein beetje bloed uit je vagina, en zegt dat je een eisprong “soms” kunt merken. Volgens Ouders van Nu kan ongeveer een op de vijf vrouwen haar eisprong voelen, als een stekende pijn aan één kant laag in de onderbuik, meestal enkele minuten tot een paar uur, bij sommige vrouwen de hele dag of meerdere dagen. Het Britse Tommy's noemt daarnaast borstpijn en een opgeblazen gevoel, en benadrukt dat symptomen geen gegarandeerde manier zijn om de eisprong te voorspellen. Er staat meer in onze gids over eisprongsymptomen.

Kan ik 1 dag na de eisprong zwanger worden?

Het is onwaarschijnlijk, en de beste gegevens zeggen dicht bij nul. In de NEJM-studie van 625 cycli (in het Engels) kon geen enkele zwangerschap worden toegeschreven aan seks na de dag van de eisprong, al konden de auteurs een kans van maximaal 12% niet uitsluiten. Nederlandstalige bronnen laten wel ruimte voor een dag erna: de eicel kan na de eisprong nog 12 tot 24 uur bevrucht worden (Ouders van Nu), en het Groene Hart Ziekenhuis noemt de grootste kans tot 1 dag na de eisprong. Dat past bij de levensduur van de eicel en bij het feit dat niemand thuis het exacte uur van de eisprong kan vaststellen. Wacht dus niet op de eisprong. Richt je op de dagen ervoor.

Hoe weet je dat de eisprong voorbij is?

Je kunt niet voelen dat de levensduur van de eicel eindigt, maar je ziet het achteraf wel. Je basale lichaamstemperatuur stijgt met 0,3 tot 0,5 graden en blijft hoog tot vlak voor je volgende menstruatie, en “de stijging komt pas na de eisprong” (Groene Hart Ziekenhuis; Thuisarts noemt een halve graad). Het cervixslijm wordt dikker en er is minder van (Ouders van Nu). Nederlandse bronnen verschillen over hoe nuttig de temperatuurcurve is: Thuisarts zegt dat een hogere temperatuur bijna zeker betekent dat je een eisprong hebt gehad, terwijl Freya schrijft dat gynaecologen de temperatuurcurve niet meer aanbevelen omdat die niet nauwkeurig genoeg is. De klinische test is een bloedtest: in het vruchtbaarheidsonderzoek wordt ongeveer een week na de eisprong het hormoon progesteron in je bloed bepaald, en een verhoogde waarde bewijst dat je een eisprong hebt gehad (Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis). Een menstruatie volgt meestal ongeveer 14 dagen na de eisprong (Freya, Thuisarts); Test-Aankoop noemt 12 tot 16 dagen.

Is de eisprong precies op dag 14?

Nee. In de BMJ-studie van Wilcox, Dunson en Baird in 2000 (in het Engels) viel de eisprong bij 69 cycli van precies 28 dagen maar in 10% 14 dagen voor de volgende menstruatie. Die tijd varieerde van 7 tot 19 dagen, dus de eisprong viel ergens tussen dag 10 en dag 22. Bij slechts ongeveer 30% van de vrouwen lag de hele vruchtbare periode binnen dag 10 tot 17. Het advies van de auteurs, vertaald uit het Engels: “Vrouwen moet worden verteld dat de timing van hun vruchtbare periode zeer onvoorspelbaar kan zijn, ook als hun cycli meestal regelmatig zijn.” Nederlandse bronnen geven als vuistregel dat de eisprong ongeveer 14 dagen voor je volgende menstruatie valt (Freya, Thuisarts); dat is dag 14 alleen bij een cyclus van 28 dagen, en Test-Aankoop noemt 12 tot 16 dagen.

Wat de cijfers weglaten (Goed timen is geen garantie)

Slechts ongeveer 37% van de cycli in de NEJM-studie kon überhaupt tot een zwangerschap leiden, hoe de timing ook was. Het waren gezonde stellen aan het begin van het proberen. De berekende kans per cyclus was 37% bij dagelijks seks en, zonder bijzondere timing rond de eisprong, 33% bij seks om de dag en 15% bij seks een keer per week. Voor alleen levendgeboorten geeft het model 25%, 22% en 10%.

Ik vind dat eigenlijk het vriendelijkste getal van het hele onderzoek. Goede timing verhoogt de kans. Het garandeert geen cyclus. Ter vergelijking: Ouders van Nu noemt ongeveer 20 procent kans per eisprong.

Dus als je de juiste dagen hebt gedekt en toch een negatieve test kreeg, is dat vooral hoe de kansen werken, en niet iets wat je verkeerd deed.

Het is vreemd om je maand te plannen rond een gebeurtenis die een moment duurt. Het is vermoeiend, het kan de lol ervan afhalen, en het raakt jullie allebei. Wees lief voor elkaar.

Verder lezen: handige gidsen over zwanger worden

Als dit nuttig was, gaan deze dieper in op de onderdelen die ik hier alleen kort aanstipte:

• Vruchtbare dagen: wanneer is het beste moment om zwanger te worden?
• Hoe lang leven zaadcellen in het lichaam van een vrouw?
• Eisprong symptomen: de echte signalen die ik miste
• Wanneer zwangerschapstest doen na je eisprong?